Góc sức khoẻ: Tê tay chân là thiếu chất gì?

Cảm giác tê rần, châm chít như có hàng ngàn con kiến bò dưới da ở ngón tay, bàn chân là tình trạng rất phổ biến trong đời sống hàng ngày. Nhiều người thường tò mò tra cứu các tài liệu cẩm nang sức khoẻ để tìm hiểu xem đây là phản ứng sinh lý tạm thời do ngồi sai tư thế hay là dấu hiệu cảnh báo cơ thể đang gặp tổn thương.

Thực tế, hệ thống thần kinh ngoại biên và cơ bắp muốn vận hành trơn tru đều cần một lượng vi chất dinh dưỡng nhất định. Vì vậy, để tìm câu trả lời chính xác cho thắc mắc tê tay chân là thiếu chất gì, chúng ta cần hiểu rõ mối liên hệ giữa các loại vitamin, khoáng chất và sự dẫn truyền thần kinh trong cơ thể.

Hiện tượng tê tay chân và mối liên hệ với dinh dưỡng

Cơ chế gây ra cảm giác tê bì ở đầu chi

Cảm giác tê tay chân (tê bì ngoại biên) xuất hiện khi đường truyền tín hiệu giữa các dây thần kinh ngoại biên và não bộ bị gián đoạn, hoặc khi các mạch máu nhỏ nuôi dưỡng dây thần kinh bị dồn ép, tắc nghẽn.

Khi các sợi thần kinh không nhận đủ oxy và dưỡng chất để duy trì lớp vỏ bọc bảo vệ (myelin), chúng sẽ phát ra các tín hiệu sai lệch. Điều này tạo nên cảm giác tê rần, mất cảm giác ranh giới hoặc thậm chí là đau nhói như châm chích ở đầu các ngón tay, ngón chân.

Vì sao thiếu hụt vi chất lại gây ra tê bì tay chân?

Hệ thần kinh con người là một mạng lưới cực kỳ nhạy cảm. Mỗi ngày, cơ thể cần các nhóm vitamin và khoáng chất để thực hiện hàng triệu phản ứng hóa sinh:

• Tái tạo bao Myelin: Giúp cách điện và bảo vệ sợi thần kinh, đảm bảo tín hiệu truyền đi với tốc độ cao.

• Tổng hợp chất dẫn truyền thần kinh: Giúp các tế bào thần kinh “giao tiếp” mượt mà với nhau và với hệ cơ.

• Duy trì lưu thông máu: Đảm bảo vi mạch cung cấp đủ oxy đến từng tế bào thần kinh xa nhất ở đầu ngón tay, ngón chân.

Khi chế độ ăn uống hàng ngày nghèo nàn, mất cân bằng hoặc do cơ thể hấp thu kém, các vi chất này sụt giảm nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng suy thoái dây thần kinh ngoại biên.

Bị tê tay chân là thiếu chất gì? Các vi chất quan trọng nhất

Nếu bạn thường xuyên gặp phải những đợt tê rần xuất hiện bất ngờ, việc xem xét lại bảng thành phần dinh dưỡng trong khẩu phần ăn là điều vô cùng cần thiết. Nhiều người tìm đến tư vấn thường hỏi tê tay chân là thiếu chất gì khi cảm thấy những cơn châm chít dai dẳng ảnh hưởng tới giấc ngủ. Dưới đây là những vi chất cốt lõi mà cơ thể bạn có thể đang bị thiếu hụt:

Nhóm vitamin B (B1, B6, B12) – “Lá chắn” bảo vệ dây thần kinh

Khi bàn luận về vấn đề tê bì tay chân thiếu vitamin gì, nhóm vitamin B luôn đứng đầu danh sách nghi vấn của các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng:

• Vitamin B12 (Cobalamin): Đây là thành phần không thể thay thế trong việc tổng hợp vỏ myelin. Thiếu hụt B12 nghiêm trọng sẽ làm thoái hóa dây thần kinh, gây ra hiện tượng tê bì ngón tay, ngón chân, kèm theo mệt mỏi và suy giảm trí nhớ. Người ăn chay trường hoặc người có vấn đề về dạ dày rất dễ thiếu B12.

• Vitamin B1 (Thiamine): Thiếu B1 gây ra bệnh Beriberi, làm suy yếu các dây thần kinh ngoại biên, dẫn đến cảm giác tê rần, giảm phản xạ và yếu cơ ở chân.

• Vitamin B6 (Pyridoxine): B6 tham gia vào quá trình sản xuất chất dẫn truyền thần kinh. Thiếu B6 gây tổn thương dây thần kinh, nhưng lưu ý lạm dụng uống B6 quá liều cũng có thể gây ra tác dụng ngược.

Các khoáng chất thiết yếu: Canxi, magie, kali và sắt

Không chỉ riêng vitamin, khi thắc mắc tê tay chân là thiếu chất gì, bạn cũng không thể bỏ qua nhóm khoáng chất đóng vai trò điều hòa nhịp co bóp cơ và dẫn truyền xung thần kinh:

• Canxi: Khi nồng độ canxi trong máu sụt giảm, tính kích thích của hệ thần kinh – cơ tăng lên đột ngột. Điều này không chỉ gây ra co rút, chuột rút mà còn dẫn đến hiện tượng tê rần quanh miệng, bàn tay và bàn chân.

• Magie: Magie giúp thư giãn cơ bắp và điều hòa các ion canxi, kali đi qua màng tế bào. Bị tê bì chân tay thiếu chất gì thì Magie chính là một trong những câu trả lời phổ biến ở người hay bị căng thẳng, mất ngủ.

• Kali: Khoáng chất này cân bằng điện giải và môi trường trong tế bào. Thiếu kali làm gián đoạn sự co bóp cơ bắp, gây ra cảm giác tê yếu, bủn rủn tay chân.

• Sắt: Thiếu sắt dẫn đến thiếu máu do thiếu hemoglobin. Khi lượng máu mang oxy đến các đầu chi bị suy giảm, bạn sẽ cảm thấy tay chân luôn lạnh ngắt, tê bì và nhợt nhạt.

Bổ sung dinh dưỡng đúng cách để đẩy lùi tê tay chân

Xây dựng thực đơn dinh dưỡng khoa học là bước đầu tiên để xử lý vấn đề tê tay chân là thiếu chất gì ngay tại nhà mà không cần quá phụ thuộc vào thuốc tây.

Thực phẩm nên tăng cường trong bữa ăn hàng ngày

Để cải thiện sức khỏe dây thần kinh, bạn nên đa dạng hóa nhóm thực phẩm chứa các vi chất quan trọng:

• Thực phẩm giàu vitamin nhóm B: Thịt bò, gan động vật, cá hồi, cá tuna, trứng, sữa và các loại ngũ cốc nguyên hạt.

• Thực phẩm giàu canxi và magie: Hải sản (tôm, cua), rau xanh đậm (cải kale, rau bina), các loại hạt (hạnh nhân, hạt điều, hạt óc chó) và đậu phụ.

• Thực phẩm giàu sắt và kali: Thịt đỏ, huyết, chuối, bơ, khoai lang và các loại đậu.

Luyện tập và thói quen sinh hoạt hỗ trợ lưu thông máu

Khi đã hiểu hiện tượng tê tay chân là thiếu chất gì, việc kết hợp chế độ ăn cùng thói quen sinh hoạt lành mạnh sẽ giúp gia tăng hiệu quả phục hồi:

• Thay đổi tư thế thường xuyên: Tránh ngồi bắt chéo chân, gõ bàn phím liên tục hoặc gối đầu lên tay khi ngủ. Dành 5 phút sau mỗi giờ làm việc để vận động nhẹ nhàng.

• Ngâm chân tay bằng nước ấm: Sử dụng nước ấm kết hợp muối gừng hoặc thảo dược ngâm tay chân trước khi đi ngủ giúp kích thích các mạch máu giãn nở, tăng cường lưu thông khí huyết.

• Tập luyện thể thao vừa sức: Đi bộ, yoga, bơi lội giúp tăng cường dẻo dai cho cột sống và cải thiện khả năng tuần hoàn máu toàn cơ thể, giảm triệu chứng tê tay chân.

Khi nào tình trạng tê tay chân cảnh báo bệnh lý nguy hiểm?

Phân biệt tê bì do thiếu chất và do bệnh lý thần kinh, cột sống

Mặc dù thiếu hụt dinh dưỡng là nguyên nhân hàng đầu, nhưng không phải mọi trường hợp tê bì đều chỉ do thiếu chất. Bạn cần lưu ý phân biệt:

• Tê bì do thiếu chất: Thường xuất hiện đối xứng cả hai bên tay hoặc hai bên chân, đi kèm biểu hiện mệt mỏi, da xanh xao, rụng tóc hay chuột rút.

• Tê bì do bệnh lý: Nếu hiện tượng tê lan dọc từ lưng xuống chân (thoát vị đĩa đệm), tê buốt nhói ở cổ tay (hội chứng ống cổ tay) hoặc xuất hiện ở người có tiền sử tiểu đường, đây có thể là dấu hiệu dây thần kinh đang bị chèn ép cơ học hoặc bị biến chứng vi mạch.

Lời khuyên từ chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Nếu tình trạng tê bì kéo dài trên 2 tuần, kèm theo các dấu hiệu như mất cảm giác nóng lạnh, yếu cơ, đi lại khó khăn hoặc tê đột ngột một bên cơ thể, bạn cần đến ngay các cơ sở y tế để thăm khám. Bác sĩ có thể chỉ định xét nghiệm máu để đo nồng độ vi chất, đo điện cơ (EMG) hoặc chụp MRI để tìm chính xác nguyên nhân.

Những cập nhật về y khoa và các chủ đề tin tức hot về sức khỏe luôn nhắc nhở chúng ta rằng: Lắng nghe những tín hiệu nhỏ nhất từ cơ thể chính là chìa khóa vàng để phòng bệnh từ sớm. Hi vọng qua bài viết này, bạn không chỉ giải đáp được thắc mắc tê tay chân là thiếu chất gì mà còn biết cách chủ động chăm sóc bữa ăn, lối sống để bảo vệ đôi tay, đôi chân luôn linh hoạt, khỏe mạnh mỗi ngày.

Nguồn: Sưu tầm